ماه تولد از دیرباز بهعنوان یکی از عوامل مرتبط با برخی پیامدهای سلامتی مورد توجه پژوهشگران بوده است. در سالهای اخیر، مطالعات متعددی نشان دادهاند که زمان تولد میتواند با احتمال ابتلا به برخی بیماریهای عفونی، آلرژیها و حتی برخی اختلالات مزمن ارتباط داشته باشد. یکی از تازهترین پژوهشها نیز به بررسی ارتباط میان ماه تولد کودکان و خطر ابتلا به آنفولانزا پرداخته و نتایج جالبی را منتشر کرده است.
فهرست مطالب
- پژوهش جدید درباره ارتباط ماه تولد و آنفولانزا
- چرا کودکان متولد تابستان بیشتر در معرض آنفولانزا قرار میگیرند؟
- نقش واکسن آنفولانزا در این تفاوت چیست؟
- آیا این موضوع به معنی ضعف سیستم ایمنی کودکان متولد تابستان است؟
- آیا نتایج این پژوهش برای همه کشورها یکسان است؟
- آیا کودکان متولد تابستان بیشتر به آنفولانزا مبتلا میشوند؟
- چه عواملی احتمال ابتلا به آنفولانزا را افزایش میدهند؟
- علائم آنفولانزا در کودکان چیست؟
- چگونه میتوان از ابتلای کودکان به آنفولانزا پیشگیری کرد؟
- آیا والدین کودکان متولد تابستان باید نگران باشند؟
- جمعبندی
بر اساس مطالعهای که در مجله علمی JAMA Pediatrics منتشر شده و توسط وبسایت معتبر Parents نیز مورد بررسی قرار گرفته است، کودکانی که در ماههای تابستان متولد میشوند، ممکن است نسبت به سایر کودکان در سالهای ابتدایی زندگی، بیشتر در معرض ابتلا به آنفولانزا قرار بگیرند. البته این موضوع به معنای آن نیست که تمام کودکان متولد تابستان حتماً به این بیماری مبتلا خواهند شد، بلکه نتایج پژوهش تنها از افزایش نسبی خطر در یک گروه از کودکان خبر میدهد.
در این مقاله به این سؤال پاسخ میدهیم که آیا کودکان متولد تابستان بیشتر به آنفولانزا مبتلا میشوند؟ همچنین علت این ارتباط، نتایج پژوهشهای علمی، نظر متخصصان و راهکارهای کاهش خطر ابتلا به آنفولانزا در کودکان را بررسی خواهیم کرد.
پژوهش جدید درباره ارتباط ماه تولد و آنفولانزا
دانشمندان در یک مطالعه گسترده، اطلاعات پزشکی هزاران کودک را بررسی کردند تا مشخص شود آیا زمان تولد میتواند بر احتمال ابتلا به بیماری آنفولانزا تأثیر بگذارد یا خیر.
نتایج این پژوهش نشان داد کودکانی که در ماههای تابستان، بهویژه در اواخر تابستان، متولد شدهاند، در نخستین فصل آنفولانزای زندگی خود، نسبت به کودکانی که در سایر فصلها متولد شدهاند، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند.
پژوهشگران معتقدند این تفاوت به عوامل محیطی و زمانبندی واکسیناسیون مرتبط است و ارتباطی با ضعیفتر بودن سیستم ایمنی این کودکان ندارد.
چرا کودکان متولد تابستان بیشتر در معرض آنفولانزا قرار میگیرند؟
شاید در نگاه اول تصور شود که ماه تولد بهطور مستقیم بر عملکرد سیستم ایمنی اثر میگذارد، اما پژوهشگران توضیح میدهند که علت اصلی، بیشتر به سن کودک هنگام آغاز فصل شیوع آنفولانزا مربوط میشود.
به عنوان مثال، اگر کودکی در امرداد یا شهریور متولد شود، هنگام شروع فصل پاییز و زمستان تنها چند ماه سن دارد. در این سن:
- سیستم ایمنی هنوز در حال تکامل است.
- کودک هنوز فرصت کافی برای دریافت کامل واکسن آنفولانزا را نداشته است.
- نوزاد برای محافظت بیشتر به آنتیبادیهای مادر وابسته است که به مرور زمان کاهش مییابند.
- تماس با ویروسهای تنفسی در محیطهای عمومی یا از طریق اعضای خانواده افزایش پیدا میکند.
مجموع این عوامل میتواند احتمال ابتلا به آنفولانزا را در نخستین سال زندگی افزایش دهد.
نقش واکسن آنفولانزا در این تفاوت چیست؟
یکی از مهمترین یافتههای این مطالعه، ارتباط میان زمان تولد و دریافت واکسن آنفولانزا بود.
بر اساس توصیه مراکز علمی، واکسن آنفولانزا از ۶ ماهگی برای بیشتر کودکان قابل استفاده است. اگر نوزادی در اواخر تابستان متولد شود، هنگام آغاز فصل آنفولانزا هنوز به سن مناسب برای دریافت واکسن نرسیده یا تازه واجد شرایط واکسیناسیون شده است. به همین دلیل ممکن است در نخستین فصل شیوع بیماری، محافظت کمتری در برابر ویروس داشته باشد.
در مقابل، کودکانی که چند ماه زودتر متولد شدهاند، معمولاً فرصت بیشتری برای دریافت واکسن و ایجاد پاسخ ایمنی مناسب دارند.
آیا این موضوع به معنی ضعف سیستم ایمنی کودکان متولد تابستان است؟
خیر. این نکته یکی از مهمترین برداشتهای نادرستی است که ممکن است از نتایج این پژوهش ایجاد شود.
پژوهشگران تأکید میکنند که هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد کودکان متولد تابستان ذاتاً سیستم ایمنی ضعیفتری دارند. افزایش خطر مشاهدهشده بیشتر به زمان قرار گرفتن نوزاد در اولین فصل گردش گسترده ویروس آنفولانزا مربوط میشود، نه به ویژگیهای ژنتیکی یا نقص ایمنی.
به عبارت دیگر، ماه تولد یک عامل تعیینکننده قطعی نیست؛ بلکه تنها میتواند در کنار عواملی مانند سن، زمان واکسیناسیون، تماس با افراد بیمار و شرایط محیطی، بر احتمال ابتلا اثر بگذارد.
آیا نتایج این پژوهش برای همه کشورها یکسان است؟
نکته مهم دیگر این است که زمان اوج شیوع آنفولانزا در کشورهای مختلف با یکدیگر تفاوت دارد. در کشورهای نیمکره شمالی، مانند ایالات متحده، فصل آنفولانزا معمولاً از پاییز آغاز شده و در زمستان به اوج میرسد.
در کشورهایی که الگوی گردش ویروس متفاوت است یا برنامه واکسیناسیون زمانبندی دیگری دارد، ممکن است ارتباط میان ماه تولد و خطر ابتلا نیز تا حدی متفاوت باشد.
به همین دلیل، متخصصان توصیه میکنند والدین بیش از آنکه نگران ماه تولد کودک باشند، بر انجام بهموقع واکسیناسیون، رعایت بهداشت فردی و پیگیری توصیههای پزشک تمرکز کنند.
آیا کودکان متولد تابستان بیشتر به آنفولانزا مبتلا میشوند؟
مطالعه منتشرشده در JAMA Pediatrics با هدف بررسی ارتباط میان زمان تولد کودکان و احتمال ابتلا به آنفولانزا در نخستین سالهای زندگی انجام شد. محققان با تحلیل اطلاعات تعداد زیادی از کودکان، تاریخ تولد، زمان مراجعه به مراکز درمانی، سابقه ابتلا به آنفولانزا و زمان دریافت واکسن را با یکدیگر مقایسه کردند.
نتایج نشان داد کودکانی که در اواخر تابستان متولد شدهاند، بیشتر از سایر کودکان در اولین فصل شیوع آنفولانزا به این بیماری مبتلا شدهاند. با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که این یافته تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهد و به معنای آن نیست که ماه تولد بهتنهایی عامل ابتلا به آنفولانزا است.
چه عواملی احتمال ابتلا به آنفولانزا را افزایش میدهند؟
اگرچه این پژوهش به نقش زمان تولد اشاره کرده است، اما متخصصان معتقدند عوامل بسیار مهمتری نیز در ابتلای کودکان به آنفولانزا نقش دارند.
۱. سن کودک
نوزادان و شیرخواران به دلیل کامل نبودن سیستم ایمنی، بیشتر از کودکان بزرگتر در برابر ویروسها آسیبپذیر هستند. به همین دلیل، ابتلا به آنفولانزا در ماههای نخست زندگی میتواند شدیدتر باشد.
۲. واکسینه نشدن
یکی از مهمترین عوامل خطر، دریافت نکردن واکسن آنفولانزا است. طبق توصیه متخصصان، بیشتر کودکان از ششماهگی باید هر سال واکسن آنفولانزا دریافت کنند. واکسیناسیون خطر ابتلا، بستری شدن و بروز عوارض جدی را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
۳. حضور در مهدکودک یا مدرسه
کودکانی که در محیطهای آموزشی حضور دارند، تماس بیشتری با سایر کودکان پیدا میکنند و احتمال انتقال ویروس در میان آنها افزایش مییابد.
۴. ابتلای اعضای خانواده
در بسیاری از موارد، ویروس آنفولانزا ابتدا یکی از اعضای خانواده را مبتلا میکند و سپس به نوزاد یا کودک منتقل میشود. به همین دلیل، واکسیناسیون والدین و سایر اعضای خانواده نیز اهمیت زیادی دارد.
۵. بیماریهای زمینهای
کودکانی که به بیماریهایی مانند آسم، بیماریهای قلبی، مشکلات ریوی یا نقص سیستم ایمنی مبتلا هستند، بیشتر در معرض عوارض شدید آنفولانزا قرار دارند و باید تحت نظر پزشک واکسینه شوند.
علائم آنفولانزا در کودکان چیست؟
تشخیص زودهنگام آنفولانزا میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. علائم این بیماری معمولاً بهطور ناگهانی ظاهر میشوند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- تب بالا
- لرز
- سرفه خشک
- گلودرد
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- بدندرد و درد عضلات
- سردرد
- بیحالی و خوابآلودگی
- کاهش اشتها
در برخی کودکان، بهویژه نوزادان، علائمی مانند استفراغ، اسهال یا بیقراری نیز مشاهده میشود.
چگونه میتوان از ابتلای کودکان به آنفولانزا پیشگیری کرد؟
صرفنظر از اینکه کودک در چه فصلی متولد شده باشد، رعایت چند نکته ساده میتواند احتمال ابتلا به آنفولانزا را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
واکسیناسیون سالانه
مؤثرترین راه پیشگیری از آنفولانزا، دریافت واکسن سالانه است. واکسن هر سال بر اساس سویههای در گردش ویروس بهروزرسانی میشود و میتواند از بروز بیماری شدید جلوگیری کند.
شستوشوی مرتب دستها
آموزش شستن صحیح دستها با آب و صابون، یکی از سادهترین و مؤثرترین راههای جلوگیری از انتقال ویروس است.
دوری از افراد بیمار
اگر یکی از اعضای خانواده به آنفولانزا مبتلا شده است، بهتر است تماس نزدیک او با نوزاد یا کودک تا حد امکان محدود شود.
تهویه مناسب محیط
باز کردن پنجرهها و گردش هوای مناسب در منزل یا کلاس درس، احتمال انتقال ویروسهای تنفسی را کاهش میدهد.
تغذیه مناسب و خواب کافی
رژیم غذایی متعادل، مصرف مایعات کافی و خواب مناسب به عملکرد بهتر سیستم ایمنی کودک کمک میکند. البته این موارد جایگزین واکسیناسیون نیستند، بلکه در کنار آن نقش حمایتی دارند.
آیا والدین کودکان متولد تابستان باید نگران باشند؟
پاسخ کوتاه این سؤال خیر است.
یافتههای این پژوهش به معنای آن نیست که همه کودکان متولد تابستان بیمار خواهند شد یا والدین باید نگرانی ویژهای داشته باشند. بسیاری از کودکان متولد این فصل هرگز به آنفولانزای شدید مبتلا نمیشوند. آنچه اهمیت دارد، رعایت توصیههای پزشکی، دریافت بهموقع واکسن، مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم و رعایت اصول بهداشت فردی است.
جمعبندی
پاسخ به این سؤال که آیا کودکان متولد تابستان بیشتر به آنفولانزا مبتلا میشوند؟ تا حدی مثبت است، اما باید بهدرستی تفسیر شود. پژوهشهای جدید نشان میدهند کودکانی که در اواخر تابستان متولد میشوند، ممکن است در نخستین فصل شیوع آنفولانزای زندگی خود، نسبت به برخی کودکان دیگر با خطر بیشتری برای ابتلا روبهرو باشند. با این حال، این افزایش خطر به معنای ضعیفتر بودن سیستم ایمنی یا ابتلای قطعی این کودکان نیست.
محققان معتقدند مهمترین دلیل این موضوع، همزمانی سن پایین نوزاد با آغاز فصل گردش ویروس آنفولانزا و نرسیدن زمان مناسب برای تکمیل واکسیناسیون است. بنابراین، زمان تولد تنها یکی از عوامل مؤثر محسوب میشود و نقش آن در مقایسه با عواملی مانند واکسیناسیون، رعایت بهداشت، تماس با افراد بیمار و وضعیت سلامت عمومی کودک، محدودتر است.
خبر خوب این است که والدین میتوانند با رعایت توصیههای پزشکان، خطر ابتلا به آنفولانزا را تا حد زیادی کاهش دهند. دریافت واکسن آنفولانزا پس از ششماهگی، واکسینه شدن والدین و سایر اعضای خانواده، شستوشوی مرتب دستها، تهویه مناسب محیط و پرهیز از تماس نوزاد با افراد بیمار، از مهمترین اقدامات پیشگیرانه هستند.
در نهایت، اگرچه یافتههای این مطالعه میتواند به برنامهریزی بهتر برای محافظت از نوزادان کمک کند، اما نباید موجب نگرانی بیش از حد والدین شود. آگاهی از عوامل خطر و عمل به توصیههای علمی، مؤثرترین راه برای حفظ سلامت کودکان در فصل آنفولانزا است.
منابع
JAMA Pediatrics. Association Between Birth Month, Influenza Vaccination Timing, and Influenza Infection in Early Childhood
Parents. Kids Born in Summer May Be More Likely to Get the Flu, Study Finds
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Seasonal Influenza (Flu): Vaccination Information for Children
American Academy of Pediatrics (AAP). Recommendations for Prevention and Control of Influenza in Children
World Health Organization (WHO). Influenza (Seasonal)