اگر فرزندی دارید که هنوز خودش به تنهایی شروع به کسب درآمد شخصی نداشته و از طرفی دیگر علاقه زیادی به بازیهای موبایل دارد، حتما یکبار هم که شده تا به امروز شنیدهاید که از شما درخواست پرداخت هزینه برای بازیاش کند. آیا شما هم مانند چندین پدر و مادر دیگر در سراسر جهان نگران خرید درون برنامهای کودکان خود هستید و اصلا نمیدانید که این کار صحیح است یا خیر؟ این مطلب دقیقا برای شماست! با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
- بچهها در بازیهای موبایل دقیقا چه چیزی میخرند؟
- چرا کودکان برای محصولات مجازی پول واقعی میدهند؟
- خرید درون برنامهای کودکان؛ رفتار طبیعی یا زنگ خطر؟
- چگونه خرید درون برنامهای کودکان را بدون ایجاد تنش مدیریت کنیم؟
- آیا باید بهطور کامل جلوی خرید کودک را گرفت؟
- جمعبندی
بچهها در بازیهای موبایل دقیقا چه چیزی میخرند؟
وقتی صحبت از پرداخت پول در بازیهای موبایل میشود، بسیاری از والدین تصور میکنند فرزندشان در حال خرید یک بازی جدید است؛ در حالی که بیشتر مواقع اینطور نیست. معمولا کودک برای آیتمهایی هزینه میکند که داخل همان بازی قابل استفاده هستند و تجربه بازی را جذابتر میکنند.
برای مثال در خرید درون برنامه ای کالاف دیوتی موبایل بسیاری از بازیکنان سی پی (CP) تهیه میکنند. سیپی ارز رسمی بازی است و با استفاده از آن میتوان اسکین اسلحه، لباس شخصیت، بتل پس، باندلها یا آیتمهای ویژه رویدادها را خریداری کرد. این موارد قدرت خارقالعادهای به بازیکن نمیدهند، اما ظاهر متفاوت، امکانات بیشتر یا تجربه جذابتری از بازی ایجاد میکنند.
در بازیهای دیگر نیز شرایط مشابهی وجود دارد. ممکن است کودک بخواهد شخصیت جدیدی را آزاد کند، زمان انتظار را کاهش دهد، امکانات تزئینی بخرد یا به محتوایی دسترسی پیدا کند که بدون پرداخت هزینه در دسترس نیست.
شاید ارزش مالی قابل درکی نباشد اما برای کودک جذاب است!
اگر از بیرون به این خریدها نگاه کنیم، شاید ارزش مالی آنها قابل درک نباشد، اما برای کودکی که هر روز با دوستانش بازی میکند، این آیتمها بخشی از دنیای سرگرمی او هستند؛ درست مانند کودکی که سالها پیش دوست داشت دوچرخهاش را با برچسبهای جدید تزئین کند یا برای عروسکش لباس تازه بخرد.
نکته مهم اینجاست که بیشتر کودکان هنوز مفهوم ارزش پول را مانند یک بزرگسال درک نمیکنند. آنها مبلغ پرداختی را با میزان لذتی که دریافت میکنند مقایسه میکنند، نه با ارزش اقتصادی آن. به همین دلیل ممکن است برای خرید یک اسکین یا آیتم دیجیتال اشتیاق زیادی داشته باشند.
چرا کودکان برای محصولات مجازی پول واقعی میدهند؟
شاید مهمترین سوال والدین همین باشد؛ چرا فرزند من حاضر است برای چیزی که نمیتواند آن را لمس کند پول واقعی پرداخت کند؟
پاسخ این سوال را باید در نحوه عملکرد ذهن انسان، بهویژه ذهن کودک، جستوجو کرد. کودکان نسبت به پاداشهای فوری واکنش بسیار قویتری دارند. وقتی یک اسباببازی خریداری میشود، شاید لازم باشد چند روز یا حتی چند هفته منتظر رسیدن آن بمانند، اما در بازی موبایل شرایط کاملا متفاوت است.
واکنش فوری برای کودک حکم طلا را دارد!
کودک دکمه خرید را میزند و تنها چند ثانیه بعد آیتم جدید روی صفحه ظاهر میشود. او همان لحظه میتواند از آن استفاده کند، با دوستانش بازی کند و نتیجه خریدش را ببیند. این دریافت فوری پاداش، احساس رضایت و هیجان زیادی ایجاد میکند.
تقویت حس پیشرفت در کودک
از طرف دیگر، بازیها به گونهای طراحی شدهاند که حس پیشرفت را تقویت کنند. هر آیتم جدید میتواند کودک را به ادامه بازی تشویق کند یا باعث شود شخصیتش خاصتر به نظر برسد. بسیاری از کودکان نیز دوست دارند هنگام بازی با دوستانشان ظاهر متفاوتی داشته باشند یا از تجهیزات جدید استفاده کنند.
با توجه به شرایط اقتصادی، خرید درون برنامهای مناسبتر است
در این میان شرایط اقتصادی خانوادهها نیز بیتاثیر نیست. اگرچه ممکن است در نگاه اول پرداخت پول برای یک آیتم مجازی عجیب باشد، اما واقعیت این است که قیمت بسیاری از اسباببازیها در ایران طی سالهای اخیر افزایش قابل توجهی داشته است. گاهی با مبلغی که حتی کمتر از نصف قیمت یک اسباببازی معمولی است، میتوان یک بسته آیتم داخل بازی تهیه کرد و کودک برای مدت قابل توجهی از آن لذت ببرد.
البته این به معنای جایگزین شدن کامل اسباببازی با بازی موبایل نیست، اما نشان میدهد چرا بعضی خانوادهها گاهی این نوع هزینه را منطقیتر میدانند. در چنین شرایطی، پول خرج کردن بچهها در بازی موبایل همیشه نشانه ولخرجی یا وابستگی نیست؛ بلکه گاهی انتخابی است که از نگاه کودک و حتی برخی والدین، ارزش سرگرمی مناسبی ایجاد میکند.
در بخش بعدی، بررسی میکنیم که آیا خرید درون برنامهای کودکان یک رفتار طبیعی است یا میتواند به نگرانی تبدیل شود، سپس راهکارهای عملی برای مدیریت آن را مرور خواهیم کرد.
خرید درون برنامهای کودکان؛ رفتار طبیعی یا زنگ خطر؟
اگر بخواهیم فقط یک پاسخ کوتاه به این سوال بدهیم، باید بگوییم: در بیشتر موارد، طبیعی است.
امروزه میلیونها کودک و نوجوان در سراسر دنیا از بازیهای موبایل استفاده میکنند و بخشی از درآمد شرکتهای سازنده این بازیها نیز از طریق فروش آیتمهای درون برنامهای تامین میشود. بنابراین علاقه کودک به خرید یک اسکین، بتلپس یا ارز داخل بازی، به خودی خود نشانه یک مشکل رفتاری نیست.
در واقع، خرید درون برنامهای کودکان زمانی میتواند نگرانکننده باشد که به یک رفتار کنترلنشده تبدیل شود؛ مثلا کودک بدون اجازه والدین خرید انجام دهد، برای خریدهای بیشتر به خانواده فشار وارد کند یا تمام لذت بازی را فقط در پرداخت پول ببیند.
**پرداخت درون برنامه ای بازی = فرصتی برای آموزش مدیریت مالی**
نکته مهم این است که والدین به جای ترس از خرید درون برنامهای کودکان، آن را فرصتی برای آموزش مدیریت مالی بدانند. همانطور که به فرزند خود یاد میدهید چگونه پول توجیبیاش را خرج کند، میتوانید درباره خریدهای دیجیتال نیز با او گفتوگو کنید.
برای مثال اگر کودک بین خرید یک آیتم جدید یا صبر کردن برای رویداد بعدی بازی حق انتخاب داشته باشد، کمکم مفهوم برنامهریزی مالی را نیز یاد میگیرد. این مهارتی است که بعدها فقط در بازیها کاربرد ندارد، بلکه در زندگی واقعی هم به او کمک خواهد کرد.
چگونه خرید درون برنامهای کودکان را بدون ایجاد تنش مدیریت کنیم؟
بسیاری از اختلافهایی که بین والدین و فرزندان درباره بازیهای موبایل به وجود میآید، به خاطر نبود قانون مشخص است. یک روز کودک هرچه بخواهد برایش خریداری میشود و روز دیگر با مخالفت کامل روبهرو میشود. این نوسان باعث میشود او دلیل تصمیم والدین را متوجه نشود.
مدیریت این موضوع، بیشتر از آنکه به ممنوعیت نیاز داشته باشد، به ایجاد چارچوب احتیاج دارد.
بودجه مشخص تعیین کنید
بهتر است از ابتدا مبلغ مشخصی برای هزینههای سرگرمی در نظر بگیرید. اگر قرار است فرزندتان گاهی آیتمی برای بازی بخرد، این هزینه بهتر است از همان بودجه سرگرمی پرداخت شود، نه به صورت نامحدود.
وقتی کودک بداند هر ماه یا در مناسبتهای خاص مبلغ مشخصی برای خرید دارد، کمتر درخواستهای مکرر خواهد داشت و یاد میگیرد انتخاب کند.
درباره ارزش خریدها صحبت کنید
قبل از پرداخت، چند دقیقه با فرزندتان صحبت کنید.
از او بپرسید:
- چرا این آیتم را میخواهی؟
- تا چه مدت از آن استفاده میکنی؟
- اگر امروز نخری، چه اتفاقی میافتد؟
این گفتوگوی ساده باعث میشود تصمیم او آگاهانهتر باشد و فقط بر اساس هیجان لحظهای انتخاب نکند.
خرید را به یک هدیه تبدیل کنید
همیشه لازم نیست هر بار که کودک درخواست کرد، خرید انجام شود.
گاهی میتوانید خرید آیتمهای بازی را به مناسبتهایی مانند تولد، موفقیت در مدرسه یا انجام مسئولیتهای شخصی موکول کنید. در این حالت، ارزش آن خرید برای کودک بیشتر میشود و انتظار کشیدن را نیز یاد میگیرد.
پرداخت بدون اطلاع والدین انجام نشود
یکی از مهمترین نکات این است که اطلاعات بانکی یا روشهای پرداخت به شکلی در اختیار کودک نباشد که بتواند بدون هماهنگی خرید انجام دهد.
خوشبختانه بسیاری از گوشیها و فروشگاههای نرمافزاری امکاناتی برای کنترل والدین بازی موبایل در اختیار خانوادهها قرار میدهند. با فعال کردن این قابلیتها، هر پرداخت نیاز به تایید والدین خواهد داشت و احتمال خریدهای ناخواسته بسیار کمتر میشود.
آیا باید بهطور کامل جلوی خرید کودک را گرفت؟
پاسخ کوتاه این سوال خیر است.
ممنوعیت کامل نتیجه مطلوبی ندارد. همانطور که آزادی بدون محدودیت هم انتخاب مناسبی نیست، بهترین راه ایجاد تعادل است.
وقتی کودک احساس کند هر درخواستی بدون دلیل رد میشود، ممکن است بیشتر نسبت به آن موضوع کنجکاو شود یا حتی در آینده به دنبال راههایی برای دور زدن محدودیتها بگردد. در مقابل، اگر هیچ محدودیتی هم وجود نداشته باشد، احتمال شکل گرفتن عادتهای نادرست در مدیریت پول افزایش پیدا میکند.
به همین دلیل بسیاری از متخصصان تربیتی توصیه میکنند والدین به جای حذف کامل خرید درون برنامهای کودکان، آن را در چارچوبی مشخص مدیریت کنند. کودک باید بداند که گاهی میتواند آیتم مورد علاقهاش را تهیه کند، اما این کار همیشه و بدون محدودیت امکانپذیر نیست.
جمعبندی
دنیای بازیهای موبایل برای کودکان فقط یک سرگرمی نیست؛ فضایی است که در آن با دوستانشان ارتباط برقرار میکنند، رقابت میکنند و از پیشرفت در بازی لذت میبرند. به همین دلیل، علاقه به خرید درون برنامهای کودکان در بسیاری از مواقع رفتاری طبیعی و قابل انتظار است.
آنچه اهمیت دارد، نحوه برخورد والدین با این موضوع است. ایجاد قوانین روشن، تعیین بودجه، گفتوگو درباره ارزش خریدها و همراهی با کودک، نتیجه بسیار بهتری نسبت به ممنوعیت کامل خواهد داشت.