تهوع بارداری از چه هفته‌ای شروع می‌شود و تا کی ادامه دارد؟

تهوع و استفراغ یکی از شایع‌ترین علائم اوایل بارداری است که در میان مردم بیشتر با عنوان «ویار صبحگاهی» شناخته می‌شود. با وجود این نام، تهوع بارداری فقط صبح‌ها اتفاق نمی‌افتد و بعضی زنان ممکن است در تمام طول روز یا حتی شب احساس تهوع داشته باشند. شدت این علامت نیز از فردی به فرد دیگر متفاوت است؛ بعضی زنان فقط گاهی حالت تهوع دارند، در حالی که برخی دیگر با استفراغ‌های مکرر مواجه می‌شوند.

اما یکی از سؤال‌های رایج مادران این است که تهوع بارداری از چه هفته‌ای شروع می‌شود و چه زمانی تمام خواهد شد؟ به طور معمول، تهوع بارداری از حدود هفته چهارم تا ششم آغاز می‌شود، در هفته‌های ابتدایی شدت بیشتری پیدا می‌کند و برای بیشتر زنان تا پایان سه‌ماهه اول یا اوایل سه‌ماهه دوم کاهش می‌یابد. با این حال، ممکن است در برخی زنان مدت بیشتری ادامه داشته باشد.

تهوع بارداری از چه هفته‌ای شروع می‌شود؟

تهوع و استفراغ معمولاً از هفته چهارم تا ششم بارداری شروع می‌شود. برخی زنان ممکن است حتی کمی زودتر متوجه تغییر در حس بویایی یا بیزاری از بعضی غذاها شوند، اما شروع واقعی تهوع در این بازه شایع‌تر است.

برای مثال، ممکن است زنی در هفته پنجم بارداری متوجه شود که بوی قهوه، غذای سرخ‌شده یا عطر خاصی او را دچار تهوع می‌کند. در هفته‌های ششم تا هشتم نیز ممکن است این حالت بیشتر شود.

البته نداشتن تهوع به معنای وجود مشکل در بارداری نیست. علائم بارداری در افراد متفاوت است و همه زنان تهوع و استفراغ را تجربه نمی‌کنند.

چرا تهوع بارداری ایجاد می‌شود؟

علت دقیق تهوع بارداری هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما تغییرات هورمونی در هفته‌های ابتدایی بارداری نقش مهمی دارند. NHS نیز تغییرات هورمونی در ۱۲ هفته نخست بارداری را یکی از عوامل احتمالی تهوع و استفراغ می‌داند.

در این دوره، سطح برخی هورمون‌ها به سرعت تغییر می‌کند و بدن خود را با شرایط جدید بارداری سازگار می‌کند. افزایش حساسیت به بوها نیز می‌تواند باعث شود بعضی غذاها یا بوهایی که پیش از بارداری مشکلی ایجاد نمی‌کردند، ناگهان باعث تهوع شوند.

به همین دلیل ممکن است یک زن در ابتدای بارداری نسبت به بوی غذا، عطر، قهوه یا حتی بعضی غذاهای مورد علاقه‌اش حساس شود.

تهوع بارداری در چه هفته‌ای به اوج می‌رسد؟

اگرچه زمان و شدت علائم در هر فرد متفاوت است، تهوع معمولاً در سه‌ماهه اول بارداری بیشتر احساس می‌شود. بسیاری از زنان در هفته‌های ششم تا هشتم متوجه تشدید تهوع می‌شوند و ممکن است در این دوره بی‌اشتهایی، حساسیت به بوها و گاهی استفراغ نیز داشته باشند. برای مثال، NHS در راهنمای هفته‌های ششم، هفتم و هشتم بارداری، تهوع و «ویار صبحگاهی» را از علائم شایع این دوره معرفی می‌کند.

بنابراین اگر تهوع در هفته هشتم بارداری بیشتر از هفته‌های قبل شده است، این اتفاق در محدوده علائم شایع بارداری قرار می‌گیرد.

تهوع بارداری چه زمانی تمام می‌شود؟

برای بیشتر زنان، تهوع و استفراغ بارداری تا هفته‌های ۱۲ تا ۲۰ به تدریج بهتر می‌شود. NHS می‌گوید این علائم معمولاً تا هفته‌های ۱۶ تا ۲۰ برطرف می‌شوند، اگرچه در بعضی زنان ممکن است مدت بیشتری ادامه داشته باشند.

بنابراین نمی‌توان یک هفته مشخص را برای پایان تهوع تمام زنان تعیین کرد. به طور کلی ممکن است این روند را مشاهده کنید:

• هفته ۴ تا ۶: شروع تهوع در بسیاری از زنان
• هفته ۶ تا ۸: افزایش تدریجی علائم
• هفته ۸ تا ۱۲: ادامه یا تشدید تهوع در برخی زنان
• هفته ۱۲ تا ۱۶: شروع بهبود در بسیاری از مادران
• هفته ۱۶ تا ۲۰: برطرف شدن تهوع در بیشتر زنان
• بعد از هفته ۲۰: ادامه تهوع در برخی زنان، اما کمتر شایع است.

بنابراین اگر در هفته چهاردهم بارداری هنوز کمی حالت تهوع دارید، لزوماً غیرطبیعی نیست. NHS نیز اشاره می‌کند که بعضی زنان ممکن است تهوع را بیشتر از هفته‌های معمول تجربه کنند.

آیا تهوع بارداری فقط صبح‌ها اتفاق می‌افتد؟

خیر. اصطلاح «ویار صبحگاهی» ممکن است این تصور را ایجاد کند که تهوع فقط پس از بیدار شدن اتفاق می‌افتد، اما تهوع بارداری می‌تواند در هر ساعت از روز یا شب رخ دهد. حتی بعضی زنان ممکن است تقریباً در تمام طول روز احساس تهوع داشته باشند.

با این حال، بعضی زنان صبح‌ها و هنگام خالی بودن معده علائم شدیدتری دارند. به همین دلیل خوردن یک خوراکی ساده مانند نان تست یا بیسکویت ساده پیش از بلند شدن از تخت می‌تواند برای برخی افراد مفید باشد.

چه چیزهایی تهوع بارداری را بدتر می‌کند؟

محرک‌های تهوع در هر زن متفاوت است، اما برخی عوامل می‌توانند علائم را تشدید کنند.

• گرسنگی و خالی بودن معده: خالی ماندن معده برای مدت طولانی ممکن است تهوع را بیشتر کند. به همین دلیل خوردن وعده‌های کوچک و متعدد می‌تواند برای برخی زنان بهتر از سه وعده غذایی سنگین باشد.
• بوهای شدید: در دوران بارداری ممکن است حس بویایی حساس‌تر شود. بوی غذاهای داغ، سرخ‌کردنی یا ادویه‌دار برای بعضی زنان محرک تهوع است. در چنین شرایطی غذاهای سرد یا ولرم ممکن است راحت‌تر تحمل شوند.
• خستگی: خستگی نیز می‌تواند احساس تهوع را تشدید کند. استراحت کافی یکی از توصیه‌های ساده برای مدیریت علائم تهوع بارداری است.
• برخی غذاها: غذاهای چرب، سنگین یا غذاهایی که بوی شدید دارند ممکن است در برخی زنان علائم را تشدید کنند. البته لازم نیست همه زنان غذاهای مشابهی را حذف کنند؛ بهتر است هر فرد محرک‌های شخصی خود را شناسایی کند.

برای کاهش تهوع بارداری چه کار کنیم؟

اگر تهوع خفیف تا متوسط باشد، چند تغییر ساده در سبک زندگی ممکن است به کنترل آن کمک کند.

• وعده‌های غذایی را کوچک‌تر کنید: به جای خوردن سه وعده غذایی حجیم، می‌توانید در طول روز چند وعده کوچک‌تر داشته باشید.
• معده را برای مدت طولانی خالی نگذارید: یک میان‌وعده ساده مانند نان، کراکر یا بیسکویت ساده می‌تواند برای برخی زنان مفید باشد.
• آب را کم‌کم بنوشید: اگر نوشیدن حجم زیادی از مایعات باعث تشدید تهوع می‌شود، می‌توانید آب و سایر مایعات را در حجم‌های کم اما در دفعات بیشتر مصرف کنید.
• از بوهای محرک دوری کنید: اگر بوی غذای گرم باعث تهوع می‌شود، می‌توانید از غذاهای سرد یا ولرم استفاده کنید یا هنگام آشپزی از فرد دیگری کمک بگیرید.
• استراحت کافی داشته باشید: خستگی می‌تواند تهوع را تشدید کند، بنابراین خواب و استراحت کافی اهمیت دارد.
• زنجبیل ممکن است کمک‌کننده باشد: برخی شواهد نشان می‌دهند زنجبیل می‌تواند به کاهش تهوع و استفراغ بارداری کمک کند. با این حال، اگر قصد استفاده از مکمل‌های زنجبیل را دارید، بهتر است ابتدا با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

آیا تهوع زیاد در بارداری طبیعی است؟

تهوع و استفراغ تا حدی در بارداری طبیعی و شایع است، اما استفراغ شدید و مداوم نباید نادیده گرفته شود. برخی زنان به نوع شدیدی از تهوع و استفراغ بارداری به نام هایپرامسیس گراویداروم یا استفراغ شدید بارداری مبتلا می‌شوند. این وضعیت می‌تواند باعث کم‌آبی بدن، کاهش وزن و دریافت ناکافی مواد مغذی شود و گاهی به درمان پزشکی یا بستری شدن در بیمارستان نیاز دارد.

چه زمانی برای تهوع بارداری باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر تهوع و استفراغ به حدی است که نمی‌توانید غذا یا مایعات را در بدن نگه دارید، بهتر است با پزشک یا ماما تماس بگیرید. علائم هشدار شامل موارد زیر است:

• ناتوانی در نگه داشتن غذا یا مایعات
• استفراغ مکرر در طول روز
• ادرار بسیار تیره یا کاهش واضح دفعات ادرار
• نداشتن ادرار برای بیش از حدود هشت ساعت
• سرگیجه یا احساس ضعف هنگام ایستادن
• کاهش وزن
• وجود خون در استفراغ
• درد شکم
• تب
• علائم کم‌آبی بدن

این علائم می‌توانند نشانه کم‌آبی یا نوع شدیدتر بیماری باشند و نیاز به ارزیابی پزشکی دارند..

آیا ادامه تهوع بعد از هفته ۲۰ طبیعی است؟

ادامه تهوع بعد از هفته بیستم در برخی زنان اتفاق می‌افتد و لزوماً به معنی وجود مشکل نیست. با این حال، اگر تهوع شدید باشد، بعد از یک دوره بهبود دوباره شروع شود یا همراه با علائم دیگری مانند درد شکم، تب، کاهش وزن یا استفراغ مداوم باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

تهوع همیشه ناشی از بارداری نیست و برخی مشکلات پزشکی دیگر نیز می‌توانند باعث تهوع و استفراغ شوند. NHS نیز به عفونت‌های ادراری به عنوان یکی از علل احتمالی تهوع و استفراغ اشاره می‌کند.

آیا نداشتن تهوع در بارداری طبیعی است؟

بله. همه زنان باردار دچار تهوع نمی‌شوند. علائم بارداری از فردی به فرد دیگر متفاوت است و ممکن است یک زن در بارداری اول تهوع شدیدی داشته باشد، اما در بارداری بعدی علائم بسیار خفیف‌تری را تجربه کند یا اصلاً تهوع نداشته باشد. بنابراین شدت تهوع به تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی سلامت جنین نیست.

آیا تهوع بارداری به جنین آسیب می‌زند؟

تهوع و استفراغ معمول بارداری به طور معمول برای جنین خطرناک نیست و NHS نیز اعلام می‌کند که تهوع و استفراغ معمول بارداری خطر بیشتری برای جنین ایجاد نمی‌کند.موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که استفراغ بسیار شدید باشد و مادر نتواند مایعات و مواد غذایی کافی دریافت کند. در این شرایط احتمال کم‌آبی و سوءتغذیه وجود دارد و مادر باید تحت نظر پزشک قرار بگیرد.

جمع بندی 
تهوع بارداری معمولاً یکی از نخستین علائم بارداری است و اغلب از هفته چهارم تا ششم آغاز می‌شود. این حالت در هفته‌های ابتدایی بیشتر می‌شود و بسیاری از زنان در پایان سه‌ماهه اول به تدریج احساس بهتری پیدا می‌کنند. برای بیشتر زنان، تهوع تا هفته‌های ۱۶ تا ۲۰ کاهش پیدا می‌کند یا از بین می‌رود، اما ممکن است در بعضی افراد مدت بیشتری ادامه داشته باشد.تهوع بارداری الزاماً فقط صبح‌ها اتفاق نمی‌افتد و می‌تواند در هر ساعت از شبانه‌روز رخ دهد. خوردن وعده‌های کوچک و متعدد، جلوگیری از خالی ماندن معده، نوشیدن مایعات به مقدار کم و در دفعات بیشتر، استراحت کافی و دوری از بوهای محرک می‌تواند به کنترل علائم کمک کند.با این حال، استفراغ مداوم، ناتوانی در نوشیدن یا خوردن، کاهش وزن، ادرار کم یا تیره، سرگیجه و ضعف شدید از علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند؛ زیرا می‌توانند نشانه استفراغ شدید بارداری و کم‌آبی بدن باشند.